آموزش جامع فواصل در موسیقی به زبان ساده | فیلم آموزشی ۱۴۰۵

نحوه‌ی نام‌گذاری فواصل موسیقایی

اسم فاصله بین دو نت از دو بخش تشکیل می‌شود:آموزش فواصل در موسیقی

 بخش اول: عدد فاصله

 بخش دوم: کیفیت فاصله

عدد فاصله:

عبارت است از تعداد نت‌های اصلی بین دو نت، با احتساب نت‌های مبدأ و مقصد.

به‌عنوان مثال: برای به دست آوردن فاصله نت C (دو) تا نت A (لا)، از نت دو شروع به شمردن کرده تا به نت لا برسیم.

بدین‌صورت: نت دو (۱)، نت رِ (۲)، نت می (۳)، نت فا (۴)، نت سل (۵)، نت لا (۶). همان‌طور که ملاحظه می‌کنید، به عدد ۶ رسیدیم. پس عدد فاصله‌ی نت دو تا نت لا، شش می‌باشد.

نکته: در نوشتن عدد فاصله، از اعداد ترتیبی استفاده می‌شود (عدد ترتیبی: یکم، دوم، سوم و …) که در مثال بالا عدد ۶ به‌صورت “ششم” نوشته می‌شود. در شکل ۲، انواع مختلف فاصله از نت دو را ملاحظه می‌کنید.

شکل ۲: انواع فاصله از نت دو.

فاصله نت‌های: دو تا رِ = دوم

فاصله نت‌های: دو تا می = سوم

فاصله نت‌های: دو تا فا = چهارم

فاصله نت‌های: دو تا سل = پنجم

فاصله نت‌های: دو تا لا = ششم

فاصله نت‌های: دو تا سی = هفتم

فاصله نت‌های: دو تا دو = هشتم (اکتاو)

نکته: عدد فاصله، هیچ ارتباطی با علامت‌های تغییردهنده (دیز، بمل) ندارد. مثلاً عدد فاصله بین دو نت “فا – دو” برابر با ۵ است (فا (۱)، سل (۲)، لا (۳)، سی (۴)، دو (۵)). این فاصله را “فاصله پنجم” می‌نامیم. همچنین فاصله دو نت “فا دیز – دو” و همچنین دو نت “فا – دو دیز” و هر شکل دیگری که “فا” در مبدأ و “دو” در مقصد باشد، فاصله پنجم خواهد بود.

شکل ۳: بی‌تأثیر بودن علامت‌های تغییردهنده بر روی عدد فاصله.

نکته: شمردن عدد فاصله در موسیقی به‌صورت بالارونده است؛ یعنی از نت پایین یا نت بم‌تر می‌بایست شمردن را آغاز و به سمت نت بالاتر حرکت کرد. در شکل ۳، برای اینکه فاصله دو نت “فا – دو“ را به دست بیاوریم، بایستی از نت فا به سمت نت دو حرکت کنیم و بشماریم: فا (۱)، سل (۲)، لا (۳)، سی (۴)، دو (۵) که برابر است با فاصله پنجم (نباید از نت دو به سمت نت فا، شمارش را انجام داد).

تمرین ۱: فواصل نت‌های زیر را محاسبه کنید:آموزش فواصل در موسیقی

فاصله می تا سل | فاصله دو تا سی بمل | فاصله رِ دیز تا می| فاصله فا دیز تا سی.

پاسخ:آموزش فواصل در موسیقی

فاصله سوم | فاصله هفتم | فاصله دوم | فاصله چهارم

تمرین ۲: فاصله‌ی “رِ – سل” و تعداد نیم‌پرده‌های بین این دو نت را به دست آورید.

شکل ۴: فاصله نت رِ تا سل.

تمرین ۳: فاصله‌ی “رِ – سل دیز” و تعداد نیم‌پرده‌های بین این دو نت را به دست آورید.آموزش فواصل در موسیقی

شکل ۵: فاصله نت رِ تا سل دیز.

پاسخ تمرین ۲:آموزش فواصل در موسیقی

فاصله “رِ – سل”: رِ (۱) می (۲) فا (۳) سل (۴) = فاصله چهارم و ۲.۵ پرده.

پاسخ تمرین ۳:

فاصله “رِ – سل دیز”: رِ (۱) می (۲) فا (۳) سل دیز (۴) = فاصله چهارم و ۳ پرده.

شکل ۶: مقایسه فاصله نت “رِ تا سل” و “رِ تا سل دیز”.

به شکل ۶ دقت کنید. عدد هر دو فاصله، چهارم است، ولی تعداد ‌پرده‌های بین آن دو با یکدیگر فرق دارد، پس چگونه می‌توان تفاوت این دو فاصله را نشان داد؟

جواب: با استفاده از “کیفیت فاصله” می‌توان تفاوت بین دو نتی که عدد فاصله‌‎ی آن‌ها یکسان ولی تعداد نیم‌پرده‌های متفاوتی دارند را مشخص کرد.