معرفی آواز افشاری
یکی از چهار آواز اصلی که متعلق به دستگاه شور است. (درگذشته بیشتر برای روایت داستانهای حزین، مانند شاهنامهخوانی استفاده میشده). نام افشاری از ایل افشار گرفته شده است. ایل افشار یکی از اقوام ترک ایرانی است که در طول تاریخ در مناطق مختلف ایران، به ویژه در شمال غرب، سکونت داشتهاند. به دلیل ساختار فواصل و گردش ملودی در برخی گوشهها، افشاری ممکن است برای شنونده با دستگاه سهگاه و بهویژه نوا اشتباه گرفته شود. این نشاندهنده توانایی افشاری در ایجاد فضاهای متنوع است.
ویژگیهای اصلی آواز افشاری
احساسات
افشاری آوازی محزون و غمانگیز است، اما این غم اغلب با حس تأمل، اندوه، اشتیاق همراه است. برخی آن را برای مناجات و حالتهای عرفانی مناسب میدانند.
نت شاهد
در افشاری، درجه چهارم گام شور نقش نت شاهد (محور اصلی گردش ملودی) را ایفا میکند.
گوشههای اصلی و مهم آواز افشاری
درآمد
درآمد در آواز افشاری، بخش آغازین و معرفیکننده این آواز است. افشاری حالتی حزنانگیز و سوزناک دارد که میتواند تداعیکننده غم و اندوه باشد، اما درعینحال، عظمت و وقاری خاص در آن نهفته است. درآمد افشاری با تحریرهای آرام و لطیف آغاز میشود و شنونده را برای ورود به فضای عمیق و محزون این آواز آماده میسازد.
مسیحی
گوشه مسیحی در افشاری، از گوشههایی است که معمولاً فضایی آرام و تأملی دارد و میتواند حس و حال دعا و نیایش را تداعی کند. ملودیهای آن اغلب با تحریرهای کشیده و همراه با مکث اجرا میشوند و به آواز عمق و معنویت میبخشند.
رهاب
این گوشه، معمولاً فضایی اوجگیرنده و پرشور دارد. گوشه رهاب میتواند شور و هیجان خاصی به آواز ببخشد و با تحریرهای پرتحرکتر و قویتر اجرا میشود. رهاب، فرصتی برای نشاندادن قدرت و گستردگی صدای آوازخوان در افشاری است.
تحت طاقدیس
گوشه تحت طاقدیس در افشاری، فضایی حماسی و باشکوه دارد. این گوشه از نظر ملودیک میتواند حالتی از عظمت و ابهت را منتقل کند و با تحریرهای قدرتمند و پر صلابت اجرا میشود. تحت طاقدیس اغلب بهعنوان یک گوشه اوجگیرنده و پرابهت در افشاری مورداستفاده قرار میگیرد.
جامهدران
جامهدران یکی از گوشههای مهم و شناخته شده در آواز افشاری است. این گوشه فضایی اوجگیرنده و پرشور دارد که میتواند حس شوریدگی و شدت احساسات را منتقل کند. تحریرهای آن معمولاً قوی، سریع و پر از هیجان اجرا میشوند. جامهدران به دلیل اوج و شور خاص خود، یکی از گوشههای تأثیرگذار در افشاری به شمار میرود.
عراق
گوشه عراق در افشاری، از گوشههایی است که باوجوداینکه در برخی دستگاههای دیگر هم وجود دارد، اما در افشاری نیز کاربرد خاص خود را دارد. عراق معمولاً فضایی باوقار و تا حدی حماسی دارد که میتواند به آواز عمق و سنگینی ببخشد.
قرائی
گوشه قرائی در آواز افشاری که اوج آواز است و امکان پردهگردانی به دستگاههای دیگر را فراهم میکند.
معرفی کتاب شناخت دستگاههای موسیقی ایرانی به زبان ساده"
خرید کتاب شناخت دستگاه های موسیقی ایرانی به زبان ساده
۵۳۵,۰۰۰ تومان
۵۹۰,۰۰۰ تومان
تصنیفهای معروف در آواز افشاری
در این بخش، مجموعهای از تصنیفهای برجسته و محبوب که در آواز افشاری اجرا شدهاند، گردآوری شده است. با گوش سپردن دقیق به این آثار و مقایسه آنها با یکدیگر، میتوانید با فضا و ماهیت آواز افشاری آشنا شوید. همچنین، با تمرین و تکرار مداوم این آثار، در مدت کوتاهی قادر خواهید بود تصنیفهای دیگری که در این آواز اجرا شده است را تشخیص دهید.
مشخصات آهنگ «دوش دوش» | ||
شاعر: علیاکبر شیدا | آهنگساز: علیاکبر شیدا | دستگاه: شور آواز افشاری |
دوش دوش دوش که آن مهلقا، خوش ادا، با صفا، با وفا از برم آمد و بنشست، خدا برده دین و دلم از دست باز، باز، باز مرا سوی خود، میکشد، میبرد، میزند با دو چشم، با دو چشم مست، خدا ابرویش، ابرویش پیوست آتش اندر دلم بر زد، جانم ای دل، جانم ای دل زان رخ همچو آذر زد، جانم ای دل، جانم ای دل سوخت همه خرمنم، یکسره جان و تنم کشتهی عشقت منم، ای صنم، بد مکن بیش از این ظلم بیحد مکن، جانم بیش از این ظلم بیحد مکن آتش اندر دلم بر زد، جانم ای دل، جانم ای دل زان رخ همچو آذر زد، جانم ای دل، جانم ای دل سوخت همه خرمنم، یکسره جان و تنم کشتهی عشقت منم، ای صنم، بد مکن بیش از این ظلم بیحد مکن، جانم بیش از این ظلم بیحد مکن | ||
دانلود تصنیف دوش دوش
مشخصات آهنگ «دل مجنون» | ||
شاعر: مولانا | آهنگساز: پرویز مشکاتیان | دستگاه: شور آواز افشاری |
در دل و جان خانه کردی عاقبت * هر دو را دیوانه کردی عاقبت ای دل مجنون و از مجنون بتر * مردی مردانه کردی عاقِبت | ||
دانلود تصنیف دل مجنون
مشخصات آهنگ «گل مهتاب» | ||
شاعر: بیژن ترقی | آهنگساز: محمدجواد ضرابیان | دستگاه: شور آواز افشاری |
کجایی ای نازنین گل مهتاب من * بی خبر من و این چشم بیخواب من ای مرهم یا رهم یک لحظه روشن کن * یا سری چون پری بیرون ز روزن کن بوی گل آرد خبر از کاروان سحر، مانده چشمم به در * شاید که فکر صبا ای یار دیر آشنا، از تو آرد خبر | ||
دانلود تصنیف گل مهتاب
مشخصات آهنگ «هوسباز» | ||
شاعر: هُما میرافشار | آهنگساز: حسن شماعی زاده | دستگاه: شور آواز افشاری |
میبخشمت دوباره اما چه فایده داره * بازم توی هوسباز میمیری به یک اشاره | ||
دانلود تصنیف هوس باز
مشخصات آهنگ «چاره دل» | ||
شاعر: عارف قزوینی | آهنگساز: عارف قزوینی | دستگاه: شور آواز افشاری |
نکنم اگر چاره دل هر جایی را * نتوانم و تن ندهم رسوایی را چه خوش است اگر دیده رخ دلبر بیند * نبود جز این فایده ای بینایی را نرد از من از سر و سودایت بیرون نرد * اگرش بکوبی تو سر سودایی را همه شب من اختر شمرم کی گردد صبح * مه من چه دانی تو غم تنهایی را | ||
