تعریف فاصله در موسیقی
همانطور که برای به دست آوردن فاصلهی دو شیء نسبت به هم، از واحد متر و برای فاصلهی دو شهر، از واحد کیلومتر استفاده میکنیم، در موسیقی نیز برای به دست آوردن فاصله بین دو نت، از متری به نام “پرده” و یا ” نیمپرده” استفاده میشود. فاصلهها نه تنها به عنوان ساختار بنیادین ملودیها و هارمونیها مطرح هستند بلکه توانایی ایجاد احساسات و تأثیرات مختلف بر روی شنوندگان را نیز دارند. فاصلهها به دستههای مختلفی دستهبندی میشوند مانند فاصلههای درست، بزرگ و کوچک. در این مقاله به چگونگی ساخت فاصله بزرگ و کوچک در موسیقی همراه با مثالهای متنوع، خواهیم پرداخت.
خرید دوره تئوری موسیقی کاربردی با ضمانت بازگشت وجه
۱,۴۵۰,۰۰۰ تومان
۲,۸۵۰,۰۰۰ تومان
فاصله بزرگ
برای درک فاصله بزرگ، کافی است به جدول زیر توجه کنید:
جدول ۱.خلاصه انواع فاصله در موسیقی.
| کاسته | کوچک | درست | بزرگ | افزوده |
فاصله دوم | ۰ پرده | ۰.۵ پرده | ۱ پرده | ۱.۵ پرده | |
فاصله سوم | ۱ پرده | ۱.۵ پرده | ۲ پرده | ۲.۵ پرده | |
فاصله چهارم | ۲ پرده | ۲.۵ پرده | ۳ پرده | ||
فاصله پنجم | ۳ پرده | ۳.۵ پرده | ۴ پرده | ||
فاصله ششم | ۳.۵ پرده | ۴ پرده | ۴.۵ پرده | ۵ پرده | |
فاصله هفتم | ۴.۵ پرده | ۵ پرده | ۵.۵ پرده | ۶ پرده | |
فاصله هشتم | ۵.۵ پرده | ۶ پرده | ۶.۵ پرده |
مطابق جدول ۱، میتوان نتیجه گرفت که:فاصله بزرگ و کوچک در موسیقی
فواصل دوم، سوم، ششم و هفتم، فواصلی هستند که میتوانند یک فاصله بزرگ باشند (برای اطلاع بیشتر در مورد فواصل دوم و….کلیک کنید)
اگر هر فاصلهی دومی، برابر با ۱ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی دوم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – رِ”
اگر هر فاصلهی سومی، برابر با ۲ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی سوم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – می”
اگر هر فاصلهی ششمی، برابر با ۴.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی ششم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – لا”
اگر هر فاصلهی هفتمی، برابر با ۵.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هفتم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – سی”
انواع فواصل بزرگ.
فاصله کوچک
برای درک فاصله کوچک، کافی است به جدول ۱ توجه کنید:فاصله بزرگ و کوچک در موسیقی
مطابق جدول ۱، میتوان نتیجه گرفت که:فاصله افزوده و کاسته در موسیقی
فواصل دوم، سوم، ششم و هفتم، فواصلی هستند که میتوانند یک فاصله کوچک باشند.
اگر هر فاصلهی دومی، برابر با ۰.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی دوم کوچک” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – فا”
اگر هر فاصلهی سومی، برابر با ۱.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی سوم کوچک” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – سل”
اگر هر فاصلهی ششمی، برابر با ۴ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی ششم کوچک” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “لا – فا”
اگر هر فاصلهی هفتمی، برابر با ۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هفتم کوچک” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “لا – سل”
انواع فواصل کوچک.
تأثیر روانی و احساسی فواصل بزرگ و کوچک
فاصلههای بزرگ و کوچک به آهنگسازان این امکان را میدهند که برای ایجاد حس و حال خاصی در آثار خود از آنها استفاده کنند. در ادامه به برخی از کاربردهای این فاصلهها اشاره خواهیم کرد:
ایجاد حس شادابی و غم: آهنگسازان میتوانند با استفاده از فاصلههای بزرگ و کوچک احساسات شادابی یا غم و اندوه را در قطعات خود به تصویر بکشند. به عنوان مثال، یک قطعه شاد میتواند بیشتر بر پایه فاصلههای بزرگ ساخته شود، در حالی که یک موزیک غمگین بیشتر از فاصلههای کوچک استفاده خواهد کرد.
توسعه ملودیها: فاصلههای بزرگ و کوچک میتوانند به عنوان نقاط استراتژیک در ملودیها قرار گیرند تا به ایجاد تنوع و جذابیت کمک کنند. تغییر بین فاصلههای بزرگ و کوچک میتواند ناهماهنگی یا ادغام احساسات مختلف را در یک قطعه موسیقی ایجاد کند.
استفاده در آکوردها: فاصلههای بزرگ و کوچک میتوانند در ترکیب با دیگر فاصلهها به ایجاد آکوردهای مختلف منجر شوند. این آکوردها میتوانند به ایجاد هارمونی و جذابیت بیشتر در موسیقی کمک کنند.
