دیز و بمل چیست؟ | روی پیانو و گیتار + توضیح به زبان ساده (اپدیت ۱۴۰۵)

خانه | آموزش انواع فواصل در موسیقی | دیز و بمل چیست؟ | روی پیانو و گیتار + توضیح به زبان ساده (اپدیت ۱۴۰۵)

علامت‌های تغییردهنده (عَرَضی) در موسیقی

علامت‌های تغییردهنده یا عَرَضی، علامت‌هایی هستند که در سمت چپ نت‌ها قرارگرفته و باعث تغییر فرکانس آن‌ها می‌شوند. در موسیقی، علاوه بر هفت نت اصلی، تعدادی نت فرعی وجود دارد که از طریق همین علامت‌های تغییردهنده به دست می‌آیند. اگر به شکل ۱ نگاه کنید، علاوه بر هفت نت اصلی (کلید‌های سفید) نت‌های دیگری هم وجود دارند (کلید‌های سیاه) که در بین نت‌های اصلی قرارگرفته‌اند. در ادامه با این نت‌ها آشنا می‌شویم.دیز و بمل چیست

شکل ۱: کلیدهای پیانو.

🎬

دیز و بمل در موسیقی چیست؟

برای درک بهتر مطالب این مقاله، تماشای این ویدیوی کوتاه و کاربردی را به شما پیشنهاد می‌کنیم. 👇

خرید دوره آموزش تئوری موسیقی با ضمانت بازگشت وجه
۱,۴۵۰,۰۰۰ تومان~~۲,۸۵۰,۰۰۰ تومان~~
مقدار

دیز و بمل چیست؟

علامت # (دیز)

هرگاه علامت “#” در کنار نتی قرار گیرد، آن نت را نیم‌پرده زیرتر خواهد کرد (فرکانس نت را مقداری افزایش می‌دهد). برای مثال: اگر این علامت، در کنار نت F (فا) قرار گیرد، آن نت را از F (فا) به #F (فا دیز) تغییر می‌دهد.

سؤال: فاصله بین دو نت C (دو) تا #C (دو دیز) چقدر است؟

پاسخ: نیم‌پرده دیز و بمل چیست

علامت b (بمل)

هرگاه علامت b در کنار نتی قرار گیرد، آن نت را نیم‌پرده بم‌تر خواهد کرد (فرکانس نت را مقداری کاهش می‌دهد). برای مثال: اگر این علامت، در کنار نت G (سل) قرار گیرد، آن نت را از G (سل) به Gb (سل بمل) تغییر می‌دهد.

بنابراین، هفت نت اصلی می‌توانند دیز یا بمل بگیرند.

نکته: نت #E (می دیز) برابر با نت F (فا) و نت #B (سی دیز) برابر با نت C (دو) خواهد بود.

توجه: نت‌های هم‌صدا در موسیقی که مکان مشابهی برای اجرا دارند عبارت‌اند از:

نت #C (دو دیز) / نت Db (ر بمل)

نت #D (ر دیز) / نت Eb (می بمل)

نت #F (فادیز) / نت Gb (سل بمل)

نت #G (سل دیز) / نت Ab (لا بمل)

نت #A (لا دیز) / نت Bb (سی بمل)

سؤال: فاصله بین دو نت Db (رِ بمل) تا D (ر) چقدر است؟

پاسخ: نیم‌پرده دیز و بمل چیست

سؤال: فاصله بین دو نت #C (دو دیز) تا Eb (می بمل) چقدر است؟

پاسخ: دو دیز تا رِ ( نیم پرده) + رِ تا می بمل (نیم پرده) = ۱ پرده

علامت ♮ (بکار)

هرگاه علامت ♮ در کنار نتی قرار گیرد، آن نت را به حالت خنثی تبدیل خواهد کرد. برای مثال: اگر نت “فا” با علامت “دیز” تبدیل به نت “فادیز” شود (شکل ۲) تا پایان همان میزان، اگر نت فا دیگری بیاید (حتی اگر علامت دیز نداشته باشد) باید به‌صورت “فادیز” نواخته شود. حال اگر در آن میزان، چند نت فا قرار داشته باشد و بخواهیم یکی از آن‌ها دیز نشود، یک علامت بکار قبل از نت مورد نظر می‌گذاریم.

شکل ۲: بکار شدن نت فا در میزان دوم.

دیز و بمل روی دسته گیتار چگونه کار می‌کنند؟

برخلاف پیانو که کلیدهای سیاه و سفید آن تفکیک شده‌اند، روی دسته گیتار تمام نیم‌پرده‌ها به صورت پشت سر هم روی فرت‌ها (Fret) چیده شده‌اند.

قاعده طلایی در گیتار:

حرکت به اندازه ۱ فرت به سمت بدنه یا کاسه گیتار (زیرتر شدن صدا) = نیم‌پرده افزایش

حرکت به اندازه ۱ فرت به سمت سرپنجه گیتار (بم‌تر شدن صدا) = نیم‌پرده کاهش

۱. اجرای علامت دیز (#) روی گیتار

برای دیز کردن هر نت روی گیتار، کافی است دست خود را یک فرت به سمت بدنه گیتار (پل یا خرک) جلو ببرید. با این کار صدا نیم‌پرده زیرتر می‌شود.

مثال ۱: اگر انگشت شما روی سیم اول، فرت اول (نت F یا فا) باشد، برای اجرای نت #F (فادیز)، انگشت را یک فرت جلوتر برده و روی فرت دوم قرار می‌دهید.
مثال ۲: نت دست‌باز سیم اول، نت E (می) است. اگر بخواهید نیم‌پرده آن را زیر کنید و نت F (فا) بنوازید، فرت ۱ را می‌گیرید.

۲. اجرای علامت بمل (b) روی گیتار

برای بمل کردن هر نت، باید دست خود را یک فرت به سمت سرپنجه گیتار (شیطانک) به عقب ببرید تا صدا نیم‌پرده بم‌تر شود.

مثال: اگر روی سیم سوم، فرت دوم (نت A یا لا) قرار دارید، برای اجرای نت Ab (لا بمل)، انگشت خود را یک فرت به عقب برگردانده و روی فرت اول قرار دهید.

مفهوم آن‌هارمونیک (نت‌های مترادف) چیست؟

همان‌طور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، بعضی از خانه‌ها دو اسم دارند؛ مثلاً #F و Gb. در تئوری موسیقی، به نت‌هایی که نام و نگارش متفاوتی دارند اما صدای کاملاً یکسانی تولید می‌کنند، نت‌های آن‌هارمونیک (Enharmonic) یا مترادف می‌گویند. روی گیتار، هر دو نت فادیز و سل‌بمل روی سیم اول، دقیقاً با فشردن فرت دوم نواخته می‌شوند.