جدول فواصل در موسیقی
جدول ۱: خلاصه انواع فاصله در موسیقی.
| کاسته | کوچک | درست | بزرگ | افزوده |
فاصله دوم | ۰ پرده | ۰.۵ پرده | ۱ پرده | ۱.۵ پرده | |
فاصله سوم | ۱ پرده | ۱.۵ پرده | ۲ پرده | ۲.۵ پرده | |
فاصله چهارم | ۲ پرده | ۲.۵ پرده | ۳ پرده | ||
فاصله پنجم | ۳ پرده | ۳.۵ پرده | ۴ پرده | ||
فاصله ششم | ۳.۵ پرده | ۴ پرده | ۴.۵ پرده | ۵ پرده | |
فاصله هفتم | ۴.۵ پرده | ۵ پرده | ۵.۵ پرده | ۶ پرده | |
فاصله هشتم | ۵.۵ پرده | ۶ پرده | ۶.۵ پرده |
بهعنوان مثال: جدول ۱، مشخص کرده است که فاصله “چهارم درست” برابر با ۲.۵ پرده است، این به چه معناست؟ یعنی اگر هر فاصله چهارمی برابر با ۲.۵ پرده باشد، ما به آن فاصله، فاصلهی چهارم درست میگوییم. یا اگر فاصله چهارمی برابر با ۳ پرده بود، آن فاصله، فاصله چهارم افزوده است.
فاصله بزرگ
فواصل دوم، سوم، ششم و هفتم، فواصلی هستند که میتوانند یک فاصله بزرگ باشند.
اگر هر فاصلهی دومی، برابر با ۱ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی دوم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – رِ” جدول فواصل موسیقی
اگر هر فاصلهی سومی، برابر با ۲ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی سوم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – می”
اگر هر فاصلهی ششمی، برابر با ۴.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی ششم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – لا” جدول فواصل موسیقی
اگر هر فاصلهی هفتمی، برابر با ۵.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هفتم بزرگ” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – سی”

شکل ۲: انواع فواصل بزرگ.
فاصله کوچک
فواصل دوم، سوم، ششم و هفتم، فواصلی هستند که میتوانند یک فاصله کوچک باشند.
اگر هر فاصلهی دومی، برابر با ۰.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی دوم کوچک” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – فا”
اگر هر فاصلهی سومی، برابر با ۱.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی سوم کوچک” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – سل”
اگر هر فاصلهی ششمی، برابر با ۴ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی ششم کوچک” میگویند. جدول فواصل موسیقی
مثال: فاصله بین نتهای “لا – فا”
اگر هر فاصلهی هفتمی، برابر با ۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هفتم کوچک” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “لا – سل”

شکل ۳: انواع فواصل کوچک.
فاصله درست
فواصل چهارم، پنجم و هشتم، فواصلی هستند که میتوانند فاصله درست باشند.
اگر هر فاصلهی چهارمی، برابر با ۲.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی چهارم درست” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – فا”
اگر هر فاصلهی پنجمی، برابر با ۳.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی پنجم درست” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – سل” جدول فواصل موسیقی
اگر هر فاصلهی هشتمی، برابر با ۶ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هشتم درست” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – دو”

شکل ۴: انواع فواصل درست.
فاصله افزوده
هرگاه به فواصل درست و یا بزرگ نیمپرده اضافه کنیم، فاصله حاصله یک فاصله افزوده است. اضافه کردن نیمپرده میتواند با دیز کردن نت بالایی فاصله و یا بمل کردن نت پایینی فاصله انجام شود.
اگر هر فاصلهی دومی، برابر با ۱.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی دوم افزوده” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – رِ دیز”
اگر هر فاصلهی سومی، برابر با ۲.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی سوم افزوده” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو بمل – می”
اگر هر فاصلهی چهارمی، برابر با ۳ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی چهارم افزوده” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – فا دیز”
اگر هر فاصلهی پنجمی، برابر با ۴ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی پنجم افزوده” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – سل دیز”
اگر هر فاصلهی ششمی، برابر با ۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی ششم افزوده” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – لا دیز”
اگر هر فاصلهی هفتمی، برابر با ۶ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هفتم افزوده” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو بمل – سی”
اگر هر فاصلهی هشتمی، برابر با ۶.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هشتم افزوده” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “دو – دو دیز”

شکل ۵: انواع فواصل افزوده.
فاصله کاسته
هرگاه از فواصل درست یا کوچک نیمپرده کم کنیم، فاصله ایجادشده، یک فاصله کاسته است. کم کردن نیمپرده میتواند با بمل کردن نت بالایی فاصله و یا دیز کردن نت پایینی فاصله انجام شود
اگر هر فاصلهی دومی، برابر با صفر پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی دوم کاسته” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – فا بمل”
اگر هر فاصلهی سومی، برابر با ۱ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی سوم کاسته” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – سل بمل”
اگر هر فاصلهی چهارمی، برابر با ۲ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی چهارم کاسته” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – لا بمل”
اگر هر فاصلهی پنجمی، برابر با ۳ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی پنجم کاسته” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – سی بمل”
اگر هر فاصلهی ششمی، برابر با ۳.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی ششم کاسته” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – دو بمل”
اگر هر فاصلهی هفتمی، برابر با ۴.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هفتم کاسته” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – رِ بمل”
اگر هر فاصلهی هشتمی، برابر با ۵.۵ پرده باشد، به آن فاصله، “فاصلهی هشتم کاسته” میگویند.
مثال: فاصله بین نتهای “می – می بمل”

شکل ۶: انواع فواصل کاسته.
















